Tag Archive for 'behaviorisme'

Straffen en belonen (3) - UU en Behaviorisme: Goed of Fout?

Al enige keer schreef ik over het onderwerp straffen en belonen, oftewel: Hoe krijg ik studenten zo ver om hetgeen ze moeten doen om te leren (lessen actief volgen, oefenen met het lesmateriaal, et cetera.) ook daadwerkelijk doen?

Vandaag in de weblog Onderwijsethiek.nl een bericht over de Universiteit Utrecht waar studenten slechts 1 keer hun tentamen mogen herkansen, en als ze dan nog niet slagen het hele vak opnieuw moeten doen. Het recht op herkansing vervalt als ze zich onvoldoende hebben ingespannen of lager dan een 4 gescoord hebben.

Straffen en belonen is geworteld in het behaviorisme:

Behaviorism is primarily concerned with observable and measurable aspects of human behavior. In defining behavior, behaviorist learning theories emphasize changes in behavior that result from stimulus-response associations made by the learner. Behavior is directed by stimuli. An individual selects one response instead of another because of prior conditioning and psychological drives existing at the moment of the action (Parkay & Hass, 2000).

Behaviorists assert that the only behaviors worthy of study are those that can be directly observed; thus, it is actions, rather than thoughts or emotions, which are the legitimate object of study. Behaviorist theory does not explain abnormal behavior in terms of the brain or its inner workings. Rather, it posits that all behavior is learned habits, and attempts to account for how these habits are formed.

In assuming that human behavior is learned, behaviorists also hold that all behaviors can also be unlearned, and replaced by new behaviors; that is, when a behavior becomes unacceptable, it can be replaced by an acceptable one. A key element to this theory of learning is the rewarded response. The desired response must be rewarded in order for learning to take place (Parkay & Hass, 2000).

De Universiteit Utrecht probeert goed leergedrag te bevorderen door duidelijke regels te stellen waarin de straf van het niet behalen van resultaten het verliezen van je recht op een herkansing is.

Ik herken hierin een deel van de aanpak zoals op de ICT-Academie van het Koning Willem I College geldt, zie: Aanval op de Uitval, 1, 2 en 3, echter is de insteek is niet om af te straffen, maar om snel zicht te krijgen op veranderingen in aanwezigheid, de problematiek die erachter zit op te sporen en samen naar oplossingen te zoeken. Waarom is de aanwezigheid slecht? Is het uit met je vriendinnetje, zijn er thuis problemen, et cetera? En als de aanwezigheid goed is, maar het resultaat is slecht, wat zijn daar de oorzaken van? Heeft de student zicht op hoe te leren (leren leren), is de manier waarop het materiaal aangeboden wordt geschikt voor de student in kwestie (leerstijlen), et cetera.

Jammer vind ik dat er in het artikel geen verwijziging staat naar hoe men met deze m.i. “zorgplicht” omgaat, want achter ieder gedrag zit een rede en deze moet je opsporen, en samen met de student eraan te werken dat op dit vlak geleerd wordt.

Overzicht leertheorieen

Voor de opleiding Beroepscomponent Leerkracht, het zij-instroomtraject voor to-be docenten uit het bedrijfsleven, heb ik een overzicht gemaakt van de leertheorieen.

Door eerst op het plaatje te klikken opent een flash plaatje. In het plaatje kun je op elke leertheorie klikken en zo naar een website met achtergrondinformatie gaan. Mogelijk is dit bruikbaar voor anderen?

Verspild talent!

Gisteren hadden ik met mijn collega’s een discussie met als titel: “Verspilt talent!”, althans dat is de titel die ik er achteraf zelf aan zou geven, want de discussie ontstond spontaan.

Hoe is het mogelijk dat we in het MBO op niveau 2, 3 of 4 studenten tegenkomen die ooit het VWO of Havo geprobeerd hebben, maar stap-voor-stap afgegleden zijn naar het VMBO, en daar nog eens van VMBO-T naar steeds een lager niveau. Natuurlijk zijn er nog meer studenten die op VMBO-T begonnen zijn en vervolgens overgestapt zijn naar een steeds lager niveau.

In mijn beleving is hier het “ouderwetse” behaviorisme dat parten speelt.

In gesprekken met studenten hoor ik vaak dat ze afglijden tot het niveau waarop ze zonder te leren, zonder huiswerk te maken, maar in de les regelmatig op te letten, toch de tentamens halen. Regelmatig spijbelen maakt niks uit, want elke keer weer halen ze het tentamen toch.

Dit afglijd gedrag wordt beloond (behaviorisme) met het behalen van tentamens en uiteindelijk een diploma (op een veel te laag niveau). Dit gedrag zit vervolgens zo verankerd in de student dat het op het MBO opeens erg lastig wordt voor ze. Ze kunnen erg moeilijk op tijd komen, of slaan zelfs regelmatig een dag over op school. Ze hebben niet geleerd te leren. En als ze op school zijn, is de student vaak met andere zaken bezig. En met dit gedrag haal je (aan de ICT-Academie van het Koning Willem I College) geen MBO diploma, want je zult wel minimaal op school moeten zijn om de kennis en vaardigheden die geleerd moeten worden te leren. Je zult soms thuis moeten werken, en voor sommige vakken moet je thuis leren. Ook op school moet je een belangrijk deel van de tijd je kunnen concentreren op het leren.

Ik de vorige alinea noemde het behaviorisme bewust “ouderwets” tussen quotes, omdat behaviorisme vaak als ouderwets geoormerkt wordt in de vernieuwingsdrang van het onderwijs. Alles is constructivisme, social constructivisme of connectivisme, en anders is het oud-denken. Flauwe kul natuurlijk, want het ene sluit het andere niet uit.

Natuurlijk moeten studenten zelf op zoek gaan naar kennis en actief met deze kennis bezig zijn (constructivisme), en natuurlijk is het effectiever als ze dat samen met anderen doen (sociaal constructivisme). En niet alle kennis is nodig binnen het hoofd van de student, als hij maar een netwerk heeft waarin hij de benodigde kennis kan vinden (connectivisme).

Echter, het belonen van goed gedrag en het afstraffen van slecht gedrag blijft natuurlijk geldig.

Ik vind dat studenten die op het juiste niveau zitten qua intellectuele capaciteiten maar niet functioneren niet beloond moeten worden met afglijden naar een lager niveau. Je zult met deze studenten het gedrag bespreekbaar moeten maken, en ze keer op keer straffen voor dit gedrag door ze een project over te laten doen, het leerjaar over te laten doen en ze de toegang tot een Proeve van Bekwaamheid te ontzeggen. En uiteraard moet ieder sprankeltje goed gedrag beloond worden om zo in een positieve spiraal te recht te komen.

Anders levert dit alleen maar verspilt talent!